کمال گرایی چیست؟ یک فرصت یا یک چالش؟
کمال گرایی یک ویژگی فکری و رفتاری است که، بسته به نوع و شدت آن، می تواند روی زندگی ما و اطرافیانمان تاثیربگذارد. کمال گرایی ذاتاً ویژگی بدی نیست و می تواند به صورت سالم یا ناسالم باشد و تاثیرات مثبت یا منفی در زندگی داشته باشد وشناخت جنبه های آن کمک می کند درک روشن تری از اینکه «کمال گرایی چیست؟» داشته باشیم.
کمال گرا کیست؟
به طور کلی، کمال گرا فردی است که از خود توقعات بالایی دارد و تلاش می کند، کارهایش را در کامل ترین حالت انجام دهد و بهترین نتیجه را کسب کند. البته کمال گرایی در افراد به شکل های متفاوتی ظاهر می شود و انواع مختلفی دارد.
انواع کمال گرایی
به طور کلی، کمال گرایی را براساس انتظارات فرد کمال گرا، به سه دسته اصلی تقسیم می کنند:
کمال گرایی خود محور
در این نوع کمال گرایی، فرد استاندارد های بالایی برای خودش تعیین می کند و انتظار دارد تمام کار هایش را بدون نقص انجام دهد. چنین فردی، معمولا برای رسیدن به بهترین نتیجه تلاش زیادی می کند.
کمال گرایی دگر محور
در کمال گرایی دگر محور، فرد استاندارد های بالایی برای دیگران تعیین می کند و انتظار دارد اطرافیان نیز کارهایشان را بدون نقص انجام دهند. همچنین ممکن است، نسبت به اشتباهات دیگران حساس یا سخت گیر باشد.
کمال گرایی القا شده از سمت دیگران
در کمال گرایی القا شده از سمت دیگران، فرد احساس می کند که دیگران، از او انتظار دارند که کامل و بی نقص باشد.در این نوع کما گرایی، ترس از پذیرفته نشدن و نارضایتی دیگران، باعث می شود فرد برای جلب رضایت آنها فشار زیادی را تحمل کند.
تلاش سالم بر این تمرکز دارد که چگونه بهتر شوم؛
کمال گرایی بر این تمرکز دارد که دیگران چه فکری خواهند کرد.
از انگیزه تا چالش
کمال گرایی همیشه ویژگی بدی نیست و در حالت سالم، میتواند فرد را به پیشرفت، تلاش بیشتر و انجام دقیق تر کارها ترغیب کند، اما زمانی که انتظارات بیش از حد باشد و فرد نتواند اشتباه یا نتیجه غیر کامل را بپذیرد؛ کمال گرایی به یک چالش تبدیل می شود. حالت ناسالم کمال گرایی، می تواند با ایجاد ترس از اشتباه و احساس ناکافی بودن؛ تاثیر منفی بر زندگی فرد بگذارد.
هسته کمال گرایی، نیت انجام دادن کاری به بهترین شکل ممکن است؛ اما وقتی نتوانیم اشتباه کردن را تحمل کنیم، کمال گرایی شروع میکند به حرکت در مسیر اشتباه.
جف سزیمانسکی
نشانه های کمال گرایی ناسالم
کمال گرایی زمانی به شکل ناسالم بروز که میل فرد به بهترین بودن، باعث ایجاد استرس، ترس از اشتباه، و نارضایتی مداوم از عملکرد خود شود. و برخی از نشانه های کمال گرایی ناسالم عبارت اند از:
- احساس استرس و اضطراب مداوم در رابطه با انجام دادن کارها
- ترس از شکست و اشتباه
- احساس ناکافی بودن، حتی پس از موفقیت
- به تعویق انداختن کار ها؛ به دلیل ترس از نتیجه نامطلوب
- شروع نکردن کارها به دلیل
- شروع نکردن کار ها به دلیل انتظار برای فراهم شدن شرایط ایده آل
- سخت گیری بیش از حد نسبت به خود یا حتی دیگران
- انتقاد مداوم از عملکرد خود یا حتی دیگران
- نارضایتی مداوم از نتیجه کارها
- درگیر شدن بیش از حد با جزئیات
- مقایسه مداوم خود با دیگران
با توجه به اینکه با نشانه های کمال گرایی ناسالم آشنا شدید؛ برای درک بهتر تاثیرات و پیامد های آن در زندگی پیشنهاد میکنم این ویدئو کوتاه را تماشا کنید:
راه های مقابله با کمال گرایی ناسالم
- انتظارات واقع بینانه از خود داشته باشید:
نیازی نیست همیشه بهترین باشید یا همه کارها را بی نقص انجام دهید؛ گاهی یک نتیجه خوب و قابل قبول هم کافی است.
- اشتباه کردن را بپذیرید:
اشتباه کردن بخشی از مسیر یادگیری و پیشرفت است. از اشتباهاتتان درس بگیرید و آن را نشانه شکست نداند.
- روی پیشرفت تمرکز کنید، نه بی نقص بودن:
به جای تمرکز بر روی بی نقص بودن نتیجه نهایی، به پیشرفت هایی که در طول مسیر داشته اید هم توجه کنید.
- شروع کار ها را به تعویق نیندازید:
شروع کار را به دلیل ترس از نتیجه به نعویق نیندازید و منتظر شرایط بی نقص نمانید؛ در اولین فرصت شروع کنید.
- از خودتان بیش از حد انتقاد نکنید:
موفقیت ها و توانایی های خود را نادیده نگیرید و به جای تمرکز مداوم بر نقص ها، به نقاط قوت و پیشرفت خود نیز توجه کنید.
کمال گرایی خود تخریب گر است، چون چیزی به نام کامل بودن وجود ندارد؛ کمال، هدفی دست نیافتنی است.
برنه برون
شناخت عمیق تر کمال گرایی در خود
با توجه به مطالبی که درباره کمال گرایی خوانده اید، برای شناخت عمیق تر این ویژگی در خود؛ پیشنهاد میکنم تست کمال گرایی زیر را انجام دهید. این تست به شما کمک میکند ، تاثیرات و پیامد های کمال گرایی را در زندگی شخصی خود و حتی در ارتباط با اطرافیانتان بهتر بشناسید و راهکار مناسب تر و دقیق تری برای مدریت این ویژگی در زندگی خود پیدا کنید.
هر آنچه درباره کمال گرایی متوجه شدیم
در نهایت، با توجه به تمام جنبه هایی که درباره کمال گرایی برسی کردیم، این ویژگی می تواند هم فرصتی برای رشد و پیشرفت باشد و هم صورت افراط، به چالشی در زندگی تبدیل می شود. مهم این است که این ویژگی را بشناسیم، نشانه های ناسالمش را تشخیص دهیم و یاد بگیریم چگونه آن را مدیریت کنیم تا بتوانیم در مسیر رشد و موفقیت، با آرامش و لذت بیشتری پیش برویم.
ارتباط با ما
برای دریافت مشاوره های بیشتر، و آشنایی بهتربا ویژگی کمال گرایی، می توانید از راه های زیر با ما در ارتباط باشید.